ขอชี้แจงเกี่ยวกับโครงการ Suriyan หน่อยครับ เดิมโครงการนี้จะทำเป็น Server ให้กับ SME แต่ท้ายสุดติดปัญหาคือ หากต้องการให้ดูแลง่าย ก็จะทำให้ระบบ Security แย่ลงไปอย่างมาก ทำให้ Suriyan ต้องตัด feature ไปหลายอย่างจากเดิมมีอยู่เกือบ 10 อย่าง เหลือแค่ 2-3 อย่างเท่านั้น ซึ่งช่วงนั้นทาง SIPA เห็นว่า NECTEC ออกผลิตภัณฑ์ Linux SIS อยู่แล้ว ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องไปทำแข่งกับ NECTEC และต่อมาทีมพัฒนา Suriyan ลาออกทั้งทีม (คนต่างชาติทั้งหมด) จึงทำให้โครงการต้องหยุดชะงักไป พอดีทาง MetaMedia (ทีมพัฒนาเป็นคนไทยทั้งหมด) เสนอโครงการอยากจะจัดทำโครงสร้างพื้นฐานภาษาไทยให้กับ Linux โดยเเฉพาะทำให้ KDE ให้ใช้ภาษาไทยได้สมบูรณ์ เราจึงคิดว่าหากนำมาใส่ใน Suriyan และปรับจากการให้ SME ใช้มาเป็น Linux Desktop จะทำให้ได้ประโยชน์กว้างขวางกว่า แต่ไม่ได้หมายความว่าจะแข่งกับ Linux TLE เพราะเป้าหมายหลักจริงๆคือ ให้ภาษาไทยใช้ได้ดีใน Interface แบบ KDE ซึ่งผมว่า มีความคล้ายกับ Windows มากกว่า Gnome และหาก Project นี้สำเร็จ ผู้ใช้ Linux ตระกูลใดก็แล้วแต่ เมื่อติดตั้ง KDE ลงไป ก็ไม่ต้องกังวลเรื่องภาษาไทยอีกต่อไป แต่ที่ SIPA ใช้ชื่อว่า Suriyan Desktop เพราะเกี่ยวกับปัญหาเทคนิคด้านงบประมาณเท่านั้น ในอนาคตคิดว่าจะมีเว็บไซต์ภาษาไทย ที่จะทำให้ผู้สนใจสามารถร่วมพัฒนาได้ด้วย