Lite#1: สร้าง Ubuntu8.04-Hardy ตรงตามใจ (LiveCD from Scratch) ตอนที่ 1

เป็นบทความเริ่มต้นพร้อมกับโปรเจค ClubuntuLite ขอรับ
นำมาจาก
https://help.ubuntu.com/community/LiveCDCustomizationFromScratch
เรียบเรียงให้เป็นภาษาไทยใหม่

อย่ามัวแต่มานั่งดู หรือเชียร์ให้ทำ ทำกันเลยตามแบบฉบับ DIY (Do It Yourself)

ก่อนลงมือทำ
1. มีเน็ต ถ้าไม่มีเน็ตก็ทำได้ แต่อาศัยเทคนิคขึ้นอีกนิดส์ (ค่อยคุยกัน)
2. มีเนื้อที่ HDD ไม่น้อยกว่า 5 GB เชื่อเหอะ ยิ่งเยอะยิ่งดี แนะนำสัก 10GB
3. เคยเปิด Terminal ขึ้นมาบ้าง อย่างน้อยขอให้เรียกขึ้นมาให้เป็นหล่ะ
4. ความไม่ท้อถอย

ขั้นตอนการทำ LiveCD from Scratch
1.สร้างระบบพื้นฐาน Ubuntu โดย Debootstrap
2.ติดตั้ง Packages ตามใจคุณๆ ท่านๆ
3.สร้างระบบ LiveCD
4.ต้มมาม่ารอ
5.ได้ LiveCD ที่อวดได้ว่า "ของข้าเว้ย"

ง่ายเนาะ มาดูกัน-มันยาว ขอแบ่งเป็นสองตอนขอรับ
ใครใจร้อนก็ดูตาม Links แล้วบินเดี่ยวเลยขอรับ ไม่ยาก
...

1.สร้างระบบพื้นฐาน Ubuntu โดย Debootstrap

รู้จัก Debootstrap

Debootstrap เป็น Script ที่ใช้เพื่อ Download Ubuntu Minimal ซึ่งเป็นระบบพื้นฐานที่สุดของ Ubuntu
ประกอบด้วย Software พื้นฐาน ยูทิลลิตี้พื้นฐาน (coreutils) หรือระบบจัดการแพคเกจ (apt) เป็นต้น
เอาไว้ใช้ได้หลายวัตถุประสงค์ แล้วแต่จะพลิกแพลงคิดไปได้

Debootstrap จะมีสคริปต์เพื่อเรียกดาวน์โหลด Ubuntu (รวมถึง Debian) เวอร์ชั่นต่าง ๆ จากมิเร่อร์
หรือเราอาจเลือกมิเร่อร์เองก็ได้

Download debootstrap เวอร์ชั่นใหม่ (สำหรับ Hardy)
ใช้ wget ดาวน์โหลดมา

http://mirrors.kernel.org/ubuntu/pool/main/d/debootstrap/debootstrap_1.0...
http://tw.archive.ubuntu.com/ubuntu/pool/main/d/debootstrap/debootstrap_...
http://lug.mtu.edu/ubuntu/pool/main/d/debootstrap/debootstrap_1.0.7_all.deb

#wget <ตามด้วย URL>

ก่อนติดตั้ง debootstrap ให้ติดตั้ง binutils ก่อน
#apt-get install binutils

#dpkg -i debootstrap

วิธีใช้ Debootstrap

1.1 สร้าง Directory ขึ้นมาเพื่อเอาไว้ทำงานกับระบบ เช่น
$mkdir ./live

1.2 เรียกคำสั่ง debootstarp ติดตั้ง Hardy ลงใน Directory ที่สร้างไว้
#debootstrap --arch i386 hardy ./live

แล้วก็ออกไปหาซื้อมาม่าแถวๆ ร้านสะดวกซื้อหน้าปากซอย กลับมาน่าจะดาวน์โหลดและติดตั้งเสร็จ
ถ้าเครื่องช้า-เน็ตช้า ก็ไปซื้อที่โลตัส คาร์ฟูละกัน :P

1.3 เมื่อเสร็จแล้วจะได้ Directory ที่มีระบบพื้นฐาน-ซึ่งโดยตัวมันเองเอาไปทำยาอะไรไม่ได้เลย
$dir ./live
หรือลองดูขนาดเล่นๆ
$du -h ./live

2.ติดตั้ง Packages ตามใจคุณๆ ท่านๆ

ที่ต้องติดตั้งเพิ่มคือ ubuntu-standard นี่เป็นภาคบังคับครับ

ตอนนี้เครื่องเราติดต่อกับอินเตอร์เน็ตใช่ไหมครับ
แต่ไอ้ระบบที่เราสร้างขึ้นมามันยังไม่มีค่า config พวกนี้ ให้เรา copy ไฟล์จาก
#cp /etc/resolv.conf ./live/etc/resolv.conf

และเราต้อง "จำแลงกาย" เขาสู่ระบบที่เราสร้างขึ้นมา

เคยดูเรื่อง Matrix ไหมครับ Neo จะจำแลงกายสู่โลกของ Matrix ด้วยคำสั่ง chroot
*อย่าลืมเข้า chroot นะครับ ไม่เช่นนั้น มันก็คนละเรื่องเลยและไม่ได้ LiveCD ไม่รู้ด้วย

#chroot ./live

mount ระบบซึ่งจำเป็นด้วย

#mount /proc
#mount /sys
locale-gen en_US.UTF-8

*จะเปลี่ยนจาก en_US.UTF-8 เป็นภาษาไทยก็ตามใจ (ใช้โค้ดอะไรโปรดบอกผมด้วย)

จะเห็นว่า user เปลี่ยนไปเป็น root ก็ระวังระวังหน่อยละกัน ในโลกของ Matrix นี่ค่อนข้างบอบบาง
เพราะเราจำลองตัวเองเป็น root นะจ๊ะ

เปลี่ยน sources.list ให้เพิ่ม repos ของ universe multiverse เข้าไปด้วย

#nano /etc/apt/sources.list

จะเห็นว่ามันมี repos ของ hardy main อยู่ จะเพิ่ม restricted universe multivese เข้าไปก็ได้
หรือจะเพิ่ม repos ที่เราอยากเพิ่ม software ของเขาก็ตามใจ

กด Ctl+O เพื่อ Save แล้ว Ctl+X เพื่อ Exit

Update ระบบ apt ซะหน่อย

#apt-get update

จากนั้นก็โซโลเอาเลย เริ่มจาก
#apt-get install ubuntu-standard casper discover1 laptop-detect os-prober

*มาถึงขั้นตอนที่สำคัญแล้ว ที่ชี้ว่า Desktop ของคุณจะมีหน้าตาแบบไหน
ถ้ารู้ชื่อ Packages ที่ติดตั้ง ก็พิมพ์ไปเลย เช่น

#apt-get ubuntu-desktop

แต่ถ้าอยากเลือกมากกว่านั้น ก็ลอกมาจาก Synaptic
ส่วนผมขอแนะนำ aptitude
เครื่องออกกำลังกายแนวใหม่ ที่ให้คุณพุงยุบได้ในสองสัปดาห์ เอ๊ย ม่ายช่าย
เป็น UI ของ apt ใช้ได้ทั้งเป็น comandline หรือ ncursebase (UI) ก็ได้

#aptitude

ทำความคุ้นเคยสักนิด แล้วจะชอบครับ ผมแทบไม่เปิด Synaptic เลย เมื่อมีอันนี้
อ้อ แล้วระบบที่สร้างมาตอนนี้ก็ไม่มี synaptic ให้ใช้เสียด้วย

ถ้าอยาก Mark to Installation ให้ใช้เครื่องหมาย +
ถ้าอยากลบ Mark ที่ Mark ไป ให้ใช้เครื่องหมาย -

กด d ดู Descriptions และ Dependencies
กด f ในกรณีที่ลืมไปว่าเราอยู่ตรงไหนว่า เพราะมันไล่ node แบบ tree
กด g เพื่อ download และติดตั้ง packages
กด / เพื่อ Search Forwards พิมพ์คำที่ต้องการหา
กด \ เพื่อ Search Backwards พิมพ์คำที่ต้องการหา
กด q เพื่อ Quit ออก

ลองเลือก ๆ เอาที่ชอบนะครับ
Ubuntu Desktop ทุกตระกูล จะอยู่ใน node Task ก็ลองเลือก ๆ ดู
ตรงนี้พลิกแพลงได้ให้เราจะเอา Packages ของ Gnome ผสม KDE ก็ได้
แต่ระวังจะมีขนาดใหญ่มากไป

ถ้าอยากทำ LiveCD ที่พอดี 700Mb ควรติดตั้ง Packages ที่ไม่รวมกับ .deb ที่เราโหลดมานั้น มีขนาดไม่เกิน 2GB

เมื่อติดตั้ง ให้คุณแว๊บไปดูละครที่คุณชอบได้เลย หรืออาจยาวไปถึงเซเว่นปิด อาจเป็นได้

เมื่อติดตั้งจนพอใจแล้ว

#apt-get install linux-generic
(ถ้าติดตั้งไปแล้วก็ข้ามไป)

#apt-get clean
ลบ .deb ที่โหลดมาเยอะแยะ เปลืองเนื้อที่

ดูขนาดไฟล์ระบบที่เราสร้างสักหน่อย
#du -h /

ลบไฟล์ใน temp และไฟล์อื่น ๆ ที่เรา copy มาในตอนแรก
rm -rf /tmp/*
rm /etc/resolv.conf

umount ระบบซะ
umount -l -f /proc
umount -l -f /sys

ออกจากโลกของ Matrix
exit

ถึงตอนนี้เราก็ยังใช้ประโยชน์จากระบบ Live ที่เราสร้างมาไม่ได้
เก็บไว้ หรือ Backup ไว้ก็ดีครับ

คราวหน้าค่อยมาต่อ ข้อ 3-5

ใครลองทำดูแล้ว โพสมาบอกกันบ้างเน้อ

ปล.ใครอยากทำ ClubuntuLite อย่าลืมลงนามของท่านไว้ใน forum club distro หรือตรงนี้ด้วยนะครับ