KDE บน Windows และ Mac OS X

หลังจาก lindever ได้ review เรื่อง FreeBSD 7.0 ไปแล้ว ก็มาดู KDE ต่อกันอีกหน่อย นับว่าเป็นก้าวสำคัญระหว่าง 3 OS คือ linux, windows และ Mac OSX ที่มีการพัฒนา KDE desktop environment ข้าม platform ได้ โปรแกรมสำคัญๆ อย่าง KOffice suite และ Amarok music player กำลังจะข้ามไปเป็นอันดับแรก มาดูเรื่องเทคโนโลยีภายในที่ทำให้ KDE สามารถก้าวกระโดดข้าม platform ได้ง่ายๆ กันก่อน แล้วค่อยมาดูเรื่อง platform อื่นกันภายหลัง

• ขั้นแรก: Qt 4.4.0 พร้อมด้วย Phonon และ WebKit

ตัวสำคัญที่ทำให้ KDE 4.0 กระโดดข้าม platform ได้สำเร็จก็คือ Trolltech's Qt development toolkit ซึ่งเป็นโครงสร้างสำคัญที่ซอฟแวร์ของ KDE ใช้อยู่ Qt นั้นออกแบบมาสำหรับการใช้ข้าม platform อยู่แล้วและในตัว Windows กับ Mac OSX ก็ใช้กันอยู่แล้วด้วย สำหรับ Trolltech นั้นใช้โมเดลหลายๆ ลิขสิทธ์ทำให้ Qt สามารถนำไปใช้ภายใต้ลิขสิทธ์ของ GPL ในการพัฒนาซอฟแวร์ ของ open-source ได้ โดยนักพัฒนาโปรแกรมเพียงแต่ซื้อลิขสิทธ์การค้าของการพัฒนา proprietary เท่านั้น สมัยก่อนก็มีแค่ Mac OS
X และ Linux เวอร์ชั่น /X11 เท่านั้นที่อยู่ภายใต้ลิขสิทธ์ GPL แต่ Trolltech ได้ตัดสินใจที่จะทำเวอร์ชั่นของ Windows ภายใต้ลิขสิทธ์ของ GPL ขึ้นมาด้วยเช่นกันโดยนำมาใช้ใน Qt 4 ซึ่งนับว่าเป็นการเปิดประตูสำหรับการก้าวกระโดดของ open-source อย่าง KDE application ไปยัง Windows.

นอกจากนี้ยังมีเทคโนโลยีที่สำคัญๆ หลายอย่างที่อยู่ใน KDE 4 ที่ทำให้สามารถข้าม platform ได้ ที่เห็นได้เด่นชัดที่สุดก็คือ Phonon multimedia abstraction layer และ Solid hardware wrapper library ของ KDE 4.0.

ที่สำคัญอีกอย่างคือ ทางสังคมของผู้พัฒนา KDE ได้นำ CMake มาใช้ ซึ่งนับว่าเป็นปัจจัยหลักที่ช่วยหนุนเนื่องการก้าวข้าม platform ของ desktop
environment ก่อนหน้านั้นการสร้างระบบใน KDE ขึ้นอยู่กับ Autotools ซึ่งหลบซ่อนอยู่ภายในยากต่อการจัดการ และการเรียงลำดับผิดที่ผิดทางทำให้ยากต่อการจัดการ ดังนั้นการเปลี่ยนมาใช้ CMake ทำให้การข้าม platform ทำได้ง่ายขึ้น เพราะว่า CMake นั้นมีการสนับสนุนอยู่ภายในตัวมันเองสำหรับการสร้าง makefiles ในการ compilers อย่างกว้างขวางในทั้งสาม OS ดังกล่าว นอกจากนี้ CMake ยังสมารถสร้าง project files ได้อัตโนมัติเพื่อนำมาใช้ใน IDEs เช่น KDevelop, Visual Studio, และ XCode

หลังจากที่นาย Alexander Neundorf ได้เริ่มทำการย้าย KDE libraries ที่สำคัญๆ จาก Autotools ไปยัง CMake เพียงสองวันเท่านั้น นาย Benjamin Reed ก็สามารถที่จะนำมา complie ได้บน Mac OS X ซึ่งถือว่าเป็นก้าวใหม่ที่สำคัญของการกระโดดข้าม platform เลยทีเดียว สำหรับรายละเอียดเรื่องการใช้ CMake ใน KDE และอื่นๆ สามารถหาอ่านได้ใน บทความ ซึ่งเขียนโดยนาย Neundorf

เมื่อมีการแก้ไขปัญหาเรื่องระบบต่างๆ ได้แล้วก็มีการขนย้าย ลบทิ้งโค้ดที่ยุ่งยากแล้วใช้ได้จำเพาะ platform ออกไปจาก libraries และ application หลักๆ ซึ่งงานเหล่านี้ส่วนใหญ่จะทำโดยนาย Holger Schroder และนาย Benjamin Reed ที่ได้กล่าวถึงไปแล้ว โดยนาย Schroder จะทำด้านการข้ามไป Windows ส่วนนาย Reed จะทำด้านการกระโดดข้ามไป Mac OS นับว่างานของพวกเขากำลังเห็นผลเป็นที่ยอมรับของผู้ใช้ว่า KDE เป็นทางเลือกของ Platform ที่น่าสนใจเลยทีเดียว

KDE บน Windows

เมื่อวานก็มีข่าวของ KDE snapshot
สำหรับ Windows ออกมาให้ดาวน์โหลดกัน และก็มีไบนารีด้วยจาก mirror ของ KDE ด้วยเช่นกัน การติดตั้งทำได้ง่ายๆ โดยให้ผู้ใช้สามารถเลือกแพคเกจ KDE ที่ต้องการได้และจากนั้นก็ดาวน์โหลด และก็ติดตั้งจะเป็นไปโดยอัตโนมัติ

ในการทดสอบติดตั้งบน Windows XP ใน VMware เพื่อดูว่ามันทำงานได้ดีอย่างไร พบว่า

การติดตั้ง KDE บน Windows ใช้พื้นที่ประมาณ 600MB ในที่นี้รวมถึงเกมของ KDE และ application และ libraries ที่สำคัญๆ พบว่า applications หลักๆ สามารถทำงานได้ดีมีปัญหาเรื่อง rendering glitches บ้างและยังมี bugs อยู่บ้างนิดหน่อย เมื่อทดสอบใช้เวปบราวเซอร์ Konqueror พบว่ายังมีปัญหา HTML rendering อยู่ แต่ไม่มีปัญหาเรื่อง user interface และยังได้ทดสอบ Dolphin file manager ก็พบว่ายังมีปัญหาเล็กน้อยเช่นกัน สถานะของ progress bar ใน Dolphin ก็มีปัญหาเรื่อง rendering glitches และยังไม่สามารถหา home directory ได้ บาง applications เช่น Kate text editor และเกมหลายๆ ตัวของ KDE ทำงานได้เยี่ยม ไม่มีปัญหาอะไร

โดยรวมก็คือมีความประทับใจในการพัฒนาของการก้าวกระโดดของ KDE ไปยัง Windows และในส่วนของ Mac OS X ก็เห็นว่ามีความก้าวหน้าเช่นเดียวกัน โดย Mac OS X
ใช้พื้นที่ประมาณ 1GB โดยมี universal binaries ซึ่งหมายความว่า applications จะทำงานได้ทั้งบน Intel และ PPC Mac สำหรับรายละเอียดปลีกย่อยอื่นๆ เกี่ยวกับการก้าวข้าม platform ไปยัง OS X ส่วน binaries สามารถได้จาก BitTorrent ใน KDE TechBase page สำหรับการก้าวไปยัง Mac OS X

Konqueror web browser บน windows

The Kate text editor บน windows

Dolphin file manager บน windows

เกม Kmahjongg tile บน windows

ถึงแม้จะมีหลายๆ กระแสออกมาต่อต้านบ้างในสังคม open-source ที่มีการก้าวกระโดดไปยังwindows และ Mac OS Xแต่ทาง KDE กลับมองว่าเป็นโอกาสอันดีที่จะทำให้ผู้ใช้ windows หันมาสนใจ linux มากยิ่งขึ้นได้

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ars technic และ KDE snapshot release และ โปรเจคติดตั้ง KDE บน windows