Back to the future

บทความนี้เอาใจคนที่เกิดในยุคหลังปี 60 หรือช่วงยุคหลังเพลง rock'n roll เริ่มเข้าสู่ยุคปี 70 คนช่วงนี้จะได้ยินเพลงสากลที่นำเสนอในหลากหลายรูปแบบ อายุอานามก็น่าจะประมาณ 35 ขึ้นไป ถ้าได้อ่านบทความนี้แล้วอาจจะ “อิน” เหมือนดูหนังเรื่อง “แฟนฉัน” อารมณ์ประมาณนั้นเลย ...

คอมพิวเตอร์เริ่มเข้ามามีบทบาทมากมายต่อมนุษยชาติ พัฒนาจากเครื่องระดับเมนเฟรมมาเป็นมินิเมนเฟรม แต่จะมีใช้เฉพาะกับหน่วยงานรัฐหรือบริษัทใหญ่ๆเท่านั้น ใครอยู่ยุคนี้คงจะได้เห็น สื่อนำเข้าข้อมูล ที่เป็นกระดาษเจาะรู ต่อมาเปลี่ยนเป็นเทป เป็นแผ่นดิสต์ สุดท้ายก็เป็นฮาร์ดดิสต์ และนาย Steve Job ก็มาเป็นผู้พลิกโลกว่า คอมพิวเตอร์นั้นก็เป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถจับต้องได้ บรรพบุรุษของพีซีคอมพิวเตอร์ก็กำเนิดขึ้นมา Apple-I ที่มีสถานะปัตย์แค่ 4 bit มาเป็น Apple-II ที่ใช้ซีพียู Z-80 สถาปัตย์แบบ 8 bit ความเร็ว 2.5 MHz โดยใช้ระบบปฏิบัติการ(OS)สุดท้ายคือ CP/M

ตอนนั้นไม่เคยมีใครคาดคิดว่า Apple จะล้มไม่เป็นท่า เพราะ Apple มีอิทธิพลในตลาดคอมพิวเตอร์อย่างมากมายในขณะนั้น จนได้ฉายาว่าเป็นยักษเล็กของวงการคอมพิวเตอร์ เพราะความชะล่าใจในผลิตภัณฑ์ของตัวเอง สุดท้ายกก็พลาดท่าเสียทีทางธุรกิจให้กับยักษ์ใหญ่ของวงการ IBM ที่เชี่ยวชาญเครื่อง MainFrame และ Mini Computer ได้ซุ่มพัฒนาคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล และได้กำเนิดคอมพิวเตอร์รุ่นแรกและได้กลายเป็นบรรพบุรุษของคอมพิวเตอร์ในยุคปัจจุบัน “IBM Personal Computer” หรือคำย่อ PC รุ่นแรกใช้ซีพียูแบบ Intel 8088/8086 สถาปัตย์16 bit ความเร็วเริ่มต้นที่ 4.77MHz ผู้ผลิตซีพียูก็คือ Intel ก็ได้เป็นเจ้าครองตลาดซีพียูมาจวบจนปัจจุบันนี้ มาทางฝั่งระบบปฏิบัติการบ้าง IBM เลือก MS-DOS เจ้าของก็คือบริษัทไมโครซอฟท์ คุณรู้จัก Bill Gate มั้ย! เขานี้แหล่ะเจ้าของ และได้กลายเป็นอภิมหาเศรษฐี ที่รวยจนเรียกได้ว่าตายไปสิบชาติเกิดมาใหม่ก็อาจจะใช้เงินไม่หมด ...

ยุคนี้ถือว่าเป็นช่วงที่มีการนำคอมพิวเตอร์มีใช้งานจริงๆจังๆในทุกภาคส่วน ดังนั้นใครเดินถือกระดาษพิมพ์ต่อเนื่อง ดูแล้วเท่ห์จริงๆ หรือเห็นถือกล่องดิสต์เก็ตขนาด 5.25 นิ้ว ไม่ว่ายี่ห้อ IBM,Maxell,Verbatim จะรู้สึกว่าเขาคอยาวขึ้นกว่าปกติ ...

ถ้าจำกันได้ซอฟท์แวร์ที่เคยใช้เพื่อพัฒนาชาติไทยให้รุ่งเรืองมาถึงทุกวันนี้ก็คือ Dbase และ Lotus 1-2-3 และ WordStar เป็นโปรแกรมบุกเบิกในยุคแรกๆ ขณะที่ภาษาไทยในยุคนั้นถือเป็นเรื่องยากมากๆต้องใช้เทคโนโลยีของฮาร์ดแวร์เข้าช่วย ซอฟท์แวร์ภาษาไทยตัวแรกที่โด่งดังตอนนั้นก็คือ RW-Word (ราชวิถีเวิร์ด) พัฒนาโปรแกรมเลียนแบบการทำงานของ WordStar แต่การใช้งานภาษาไทยต้องใช้ควบคู่กับการ์ดแสดงผลที่นำมาโมดิฟายภาษาไทยใหม่ (Hercules Card) ตอนนั้นแสดงผลภาษาไทยหนึ่งจอภาพได้แค่ 8 บรรทัดเท่านั้น แต่ผู้ใช้งานทั่วไปก็มีความสุขกับภาษาไทยดังกล่าว ในเวลาต่อมาโปรเจคที่เริ่มโดยนิสิตภาควิศกรรมของจุฬา ได้สร้างโปรแกรมมีชื่อว่า CW-Word (เวิร์ดจุฬา) ปฏิวัติวงการภาษาไทยในช่วงนั้นคือ การแสดงผลสร้างด้วยซอฟท์แวร์ล้วนๆ ทำให้สามารถแสดงผลภาษาไทยได้มากกว่า 8 บรรทัด และไม่กี่ปีถัดมา Microsoft Windows 3.0 กับ Office 1.0 ก็มาทำให้ยุคเฟื่องฟูของ DOS ค่อยๆปิดฉากลงไปอย่างเงียบๆ ...

มาดูหน้าตาโปรแกรมเหล่านี้กัน

DBASE โปรแกรมฐานข้อมูลยอดนิยม

LOTUS 1-2-3 สุดยอดโปรแกรมสเปรดชีตของ DOS

RW 2.4 เป็นรุ่นสุดท้ายที่พัฒนาขึ้น จะมีสถาปัตย์คล้ายกับ CW

CW 1.6 ก็เป็นรุ่นสุดท้ายเช่นเดียวกัน

แหล่งดาวน์โหลด
http://www.vetusware.com/
ftp://ftp.chula.ac.th/pub/cuword/
http://www.mahamodo.com/downloads/programsdetail.aspx?id=76

จริงๆแล้วคุณ tunyawat ได้เคยรีวิวเรื่องนี้ไว้ในบล็อกเว็บนี้มาก่อน แต่ผู้เขียนก็อยากเขียนเรื่องนี้เพิ่มเติมในรูปแบบของตัวผู้เขียนเอง หวังว่าผู้อ่านคงจะไม่เบื่อหรือเซ็งกันก่อน ...

http://www.ubuntuclub.com/node/156

ผู้เขียนจะพาท่านเจาะเวลาหาอดีตอันแสนชุ่มฉ่ำกับโลดแล่นไปกับยานพาหนะตัวนี้ DOSBox

http://dosbox.sourceforge.net

(หมายเหตุคัดลอกมาจากบทความเดิมที่เคยเขียนไว้ใน “ไทยลินุกส์คาเฟ่” ถือว่าเป็นบทความแรกที่เขียนขึ้นบนโลกไซเบอร์ และเป็นแรงจูงใจให้ผู้เขียนศึกษาโปรแกรมโอเพ่นซอร์สโดยไม่เคยเบื่อมาจนถึงปัจจุบัน อีกปราการก็คือใช้พื้นที่บล็อกนี้เป็นสำเนาบทความอีกแหล่ง)
http://www.thailinuxhosting.com/yabbse/index.php?action=display&board=16...

DOSBox คือโปรแกรมจำลองหรือเลียนแบบการใช้งาน MS DOS ใช้ SDL-library เป็นพื้นฐานในการพัฒนาโปรแกรม สำหรับ DOSBox สามารถใช้ได้ในหลายๆแพลตฟอร์ม Windows / BeOS / MacOS X และ Linux โปรแกรม DOSBox จะจำลอง CPU Intel 80286 / 80386 / 80387 ในลักษณะแบบ real mode/protected mode ทำให้สามารถใช้เมมโมรี่ EMS/XMS ได้ ทางด้านกราฟฟิค สามารถจำลอง Graphic Card ที่นิยมในอดีตมากมาย CGA / HERC / EGA / VGA / VESA / SVGA / BIOS / TANDY ส่วนการจำลองซาวนด์ต่างๆ ก็หลากหลายเช่นกัน LIB / PC-SPEAKER / TANDY / SBLASTER / CMS / DISNEY / GUS และอุปกรณ์เสริมอื่นๆ เช่น Joystick ฯลฯ

DOSBox นอกจากถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อเกมส์ DOS เก่าๆแล้ว ยังรวมถึงโปรแกรมใช้งานด้านต่างๆ ที่นิยมใช้งานบนดอสในอดีต ซึ่งปัจจุบันมาตราฐานฮาร์ดแวร์และซอฟท์แวร์ ไม่สามารถทำให้โปรแกรมเหล่านี้ใช้งานได้ DOSBox ได้ชุบชีวิตโปรแกรมต่างๆเหล่านี้ให้มีชีวิตชีวา และโลดเล่นบนโลกไอทีแห่งนี้ได้อีกครั้ง ทำให้คนรุ่นเก่าได้รำลึกถึงความหลังอันแสนสนุกในช่วงวัยเยาว์ และคนรุ่นใหม่ได้เห็นการพัฒนาการด้านไอทีจากอดึตจนถึงปัจจุบัน...

การติดตั้ง DOSBox

สำหรับผู้ใช้งาน Ubuntu การติดตั้งโปรแกรม DOSBox นั้นเป็นเรื่องง่ายๆ ตัวโปรแกรมเล็กนิดเดียวแต่ใจใหญ่ ลักษณะ “จิ๋วแต่แจ๋ว” ด้วยคำสั่งนี้ผ่านคอมมานด์ไลน์

sudo apt-get install dosbox

หลังจากเรียกติดตั้งโปรแกรมเรียบร้อยสามารถเรียกโปรแกรมผ่านทางเมนู หรือจะเรียกด้วยคอมมานต์ไลน์ก็ตามสะดวก พิมพ์คำว่า dosbox จะปรากฏหน้าจอดังกล่าว

การปรับแต่งค่า DOSBox

เมื่อเริ่มใช้ DOSBox จะมีหน้าจอขนาดเล็ก หน่วยความจำ 16 MB และ เริ่มทำงานที่ Drive Z: ตัวอย่าง ผู้เขียนต้องการให้แสดงผลเต็มหน้าจอ ใช้หน่วยความจำ 64 MB และให้มาอยู่ ณ ตำแหน่ง Drive C: และเป็นที่จุดผู้เขียนเก็บโปรเกมส์ดอสต่างๆ มีวิธีทำดังนี้ สร้างไฟล์ .conf ขณะที่อยู่ในโปรแกรม DOSBox

config -writeconf /home/[ชื่อยูสเซอร์ที่ล็อกอิน]/DOS/[ชื่อตามต้องการ].conf

ให้ออกจากโปรแกรม DOSBox แล้วไขไฟล์ .conf ด้วยโปรแกรม editor ตามถนัด เช่น mydos.conf คือไฟล์ของผู้เขียน

gedit mydos.conf

ภายในแฟ้มดังกล่าว จะเป็นค่าเริ่มต้นของ DOSBox และสามารถแก้ไขปรับปรุงได้ตามความต้องการ

#แสดงผลเต็มหน้าจอ
[sdl]
fullscreen=true

#ให้มีหน่วยความจำ 64 MBytes
[dosbox]
memsize=64

#กำหนดค่าเริ่มต้น ให้อยู่ที่ C: (ซึ่งชี้มาตำแหน่งที่ผู้ใช้ต้องการ)
[autoexec]
mount c /home/userone/Desktop/DOS/Games
c:
cls

รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม ถ้าคนเคยใช้ DOS มาก่อนจะเข้าใจดี

คำสั่งภายนอก External Command

BOOT Have DOSBox load and run an alternative operating system.
COMMAND The DOSBox DOS.
CONFIG Creates configuration and language files.
IMGMOUNT A utility to mount disk images and CD-ROM images in DOSBox.
(INTRO)? Displays a short introduction into DOSBox
LOADFIX Application used to eat some low-memory.
MEM Displays the amount of free memory inside DOSBox.
MIXER Displays the current sound/mixer volume settings.
MOUNT Connects your real directories to DOSBox directories.
RESCAN Clears the drive-caching of DOSBox.

คำสั่งภายใน Internal Command

CHDIR Change Directory.
CLS Clear screen.
COPY Copy files.
DIR Directory View.
DELETE Removes files.
ECHO Display messages and enable/disable command echoing.
EXIT Exit from the shell.
MKDIR Make Directory.
RMDIR Remove Directory.
SET Change environment variables.
IF Performs conditional processing in batch programs.
GOTO Jump to a labeled line in a batch script.
TYPE Display the contents of a text-file.
REM Add comments in a batch file.
RENAME Renames files.
PAUSE Waits for 1 keystroke to continue.
CALL Start a batch file from within another batch file.
SUBST Assign an internal directory to a drive.
LOADHIGH Run a program. For batch file compatibility only.
CHOICE Waits for a keypress and sets ERRORLEVEL.
ATTRIB Does nothing. Provided for compatibility.

ปุ่มควบคุมพิเศษSpecial Keys

ALT-ENTER Switch to full-screen (and back).
CTRL-F1 Show the keymapper configuration screen,
CTRL-F4 Update cached information about mounted drives.
CTRL-F5 Save a screenshot (goes to capture folder).
CTRL-F6 Start/Stop recording sound output to a wave file.
CTRL-ALT-F7 Start/Stop recording of OPL commands.
CTRL-ALT-F8 Start/Stop the recording of raw MIDI commands.
CTRL-F7 Decreases frameskip.
CTRL-F8 Increases frameskip.
CTRL-F9 Kill (close) DOSBox.
CTRL-F10 Capture/Release the mouse
CTRL-F11 Decrease DOSBox cycles (slows down the emulation).
CTRL-F12 Increase DOSBox cycles (speeds up the emulation).

นี่คือภาพแรกของเกมส์แรกในเชิงพาณิชย์ "Pong" กับบรรพบุรุษของเครื่องเล่น Video Game ที่สามารถนำมาต่อกับโทรทัศน์ ผู้เขียนเป็นคนหนึ่งล่ะที่มีโอกาสได้เห็นแบบตัวเป็นๆมาแล้ว คิดแล้วเป็นบุญตาจริงๆ ...

สำหรับรุ่นเก๋าๆที่ต้องการเล่นเกมส์เก่าๆของ DOS สามารถตามผู้เขียนไปแจมกันได้ในบอร์ด Ubuntu Entertainment

http://forum.ubuntuclub.com/ubuntu-entertainment/dos-games-dosbox/

สุดท้ายผู้เขียนมีคำถามมาให้เล่นสนุกๆ